7.3 Uppbygging matseðils og blaðsíðufjöldi

Lengd og skipulag matseðils stýra valkvíða, upplifun og ákvörðunar­tíma. Alþjóðleg rannsókn sýndi að þegar úrval rétta fór úr 20 í 40 jókst meðal­tími skoðunar um 35% án aukningar í pöntunum (Simon, 2018), svipað og Hick’s Law lýsir því að ákvörðunartími eykst með fjölda kosta (Hick, 1952).

Einblöðungsmatseðill (10–20 valkostir) býður upp á skýra yfirsýn og hraðar pöntunarferlinu; dæmi: Hádegismatseðill Sweetgreen í Bandaríkjunum, sem sýnir 12 aðalrétti á einni síðu með skýrum flokkunum og ljósmyndum, https://www.sweetgreen.com/menu.

Tveggja blaðsíðna matseðill (20–40 valkostir) veitir jafnvægi milli fjölbreytni og yfirsýnar og hefur í framkvæmd sýnt fram á aukið pöntunarvirði. Dæmi um slíkan matseðil má sjá hjá Chipotle Mexican Grill, sem raðar sínum um 30 valkostum (burrito, bowl, tacos, salad) í tvo aðskilda flokka, á tveimur síðum þannig að gestir geta auðveldlega borið saman rétti og valið með skýrum hætti Chipotle.

Dæmi:
US Nutrition Facts (2 síður PDF) með yfirgripsmikilli flokkun rétta og skýrum titlum, sem hjálpar gestum að nálgast úrvalið á skilvirkan hátt:
https://www.chipotle.com/content/dam/chipotle/menu/nutrition/US-Nutrition-Facts-Paper-Menu-3-2025.pdf Chipotle

Í þessu formi tryggir matseðillinn bæði að gestir finni fljótt það sem þeir leita að, en hafi samt nægt úrval til að mæta ólíkum óskum án þess að upplifa ofvöxt og valkvíða.

Þrjár blaðsíður eða fleiri (>40 valkostir) henta veitingastöðum með víðtæku úrvali en draga úr hraða ákvarðanatöku. Dæmi um slíkan íslenskan matseðil er viðamikill 5 blaðsíðna matseðill veitingastaðarins Kríunes í Reykjavík, sem nær yfir forrétti, aðalrétti, pizzur, barnarétt, eftirrétti og sértilboð – alls yfir 50 mismunandi rétti sem gestir fletta í gegnum í PDF-skjali (Kríunes Menu Fall 2023) kriunes.is.

Dæmi um viðamikinn 5 blaðsíðna matseðil (Kríunes):
https://kriunes.is/wp-content/uploads/2023/07/Menu_-2023.pdf kriunes.is

Í þessari nálgun er mikilvægt að skipta réttunum í skýra flokka, nýta litaskiptingu eða myndir til að aðgreina hverja deild (t.d. pizzur eða barnamat), og undirstrika háframlegðarrétti með feitletri leturgerð eða táknum. Einnig er góð hugmynd að setja „Chef’s Special“ eða „Mánuðarins rétt“ í sérstakan kassa á síðustu blaðsíðu til að draga fram nýjungar án þess að gestir þurfi að fletta aftur til baka.

Þessi uppsetning gerir gestum kleift að njóta fjölbreytts úrvals en krefst skýrra sjónrænna vísbendinga og skipulags til að forðast valkvíða og tryggja að mikilvægustu réttirnir komi fram á sem aðgengilegastan máta.

Í sérskjali fylgja tafla yfir meðaltíma skoðunar, fjölda rétta og meðal­tal pöntunarvirðis auk dæma um staðsetningu rétta í Z- og F-mynstri til að auðvelda innfærslu á vefsíðu. Útreikningar er lýst í rituðu máli: Meðal­tími skoðunar eykst um tæpar hálfa sekúndu per aukinn valkost, sem getur leitt til þess að gestir gefa sér of langan tíma og hætti við pöntun.

Styttri vs. lengri matseðlar

  • Ein blaðsíða: Skýr, einbeitt upplifun. Minni valkvíði. Hentar vel fyrir veitingastaði með skýra sérstöðu eða háan veltuhraða.
  • Tvær blaðsíður: Algengast. Býður upp á meiri fjölbreytni án þess að yfirþyrma gestinn.
  • Þrjár blaðsíður eða fleiri: Geta boðið breidd úrval en draga úr einbeitingu, hvetja til hægari ákvarðanatöku og veikja áhrif bestu réttanna (Anderson, 2012).