3.2 Framlegð og álagning

Hugsum okkur að þú sért með litla súkkulaði búð, þar sem hver súkkulaðibitakaka kostar þig 100 krónur í hráefni. Þegar þú ætlar að selja kökuna, vilt þú auðvitað fá meira en 100 krónur til að græða smá peninga á hverri köku. Sú munur sem eftir situr þegar þú hefur dregið kostnaðinn frá söluverðinu heitir framlegð (e. contribution margin). Ef þú selur kökuna á 150 krónur, er framlegðin 150 kr. – 100 kr. = 50 kr. (Drury, 2013). Þetta er eins og þegar þú færð vasapening sem þú færir í vasann eftir að þú keyptir nammið þitt – þú borgar til baka allan kostnaðinn og svo eitthvað til viðbótar sem verður þitt.

En hvernig ákveður þú söluverðið – 150 krónur í dæminu hér að ofan? Þú velur það út frá því hversu mikla hlutfallslegaframlegð þú vilt hafa. Ef þú vilt að kökurnar skilji eftir 40% af söluverðinu eftir að hráefniskostnaðurinn er dreginn frá, þarft þú að reikna til baka:

Útsöluverð = Hráefniskostnaður / (1 – Framlegðarhlutfall)
= 100 kr. / (1 – 0,40) = 100 kr. / 0,60 ≈ 167 kr. (Seal, 2009)

Með öðrum orðum, til að halda 40% framlegð þarftu að selja kökuna á um 167 krónur. Þú hugsar eins og tækniteiknari sem þarf að teikna línu þvert yfir blað og reyna að passa rétta hlutfallið svo myndin verði falleg.

Að skilja framlegð er mikilvægt því hún segir þér hversu mikið af hverri krónu sem berst inn á reikninginn þinn er eftir til að borga leigu, laun bakarans, rafmagn og að lokum búa til hagnað (Horngren, Sundem, & Stratton, 2005). Ef framlegðin er of lág, gætir þú átt í vandræðum með að standa straum af þessum fastakostnaði.

Framlegð segir til um hversu mikið fyrirtækið heldur eftir af hverri einingu eftir að hráefnis kostnaður hefur verið dreginn frá.
Formúla fyrir framlegð:
Framlegð = Útsöluverð - COGS
Framlegðarhlutfall (%):
Framlegð (%) = (Framlegð / Útsöluverð) × 100
Álagning á kostnað:
Útsöluverð = COGS / (1 - Framlegðarhlutfall)
Dæmi: Ef COGS er 426 kr og markmið er 60% framlegð:
Útsöluverð = 426 / 0.40 = 1.065 kr